|
دست آوردهاي اخير و پيشرفت ها
در سيستم تحصيلات عالي:
1-
انكشاف پلان استراتيژيكي ده
ساله
وزارت تحصيلات عالي، جمهوري
اسلامي افغانستان پلان استراتيژيكي ده ساله را
كه قلمداد كنندهء پلانهاي متفره براي هر
انستيتوت تحصيلاتعالي ميباشد، انكشاف داده
است. اين پلان استراتيژيكي شامل توجه و اجراآت
بالاي تحليل هاي ضروري و بهاي ارزيابي ها براي
رويكار نمودن پروژه هاي افزايش تعداد محصلان
براي پروسهء ثبت نام فراه گيري تحصيلات عالي
ميباشد.
2-
ساختار مجدد و دوباره منظم
نمودن نوزده انستيتوت تحصيلات عالي موجود:
توجهء خاص به منظور دوباره
منظم نمودن پوهنتون هاي ولايات ننگرهار،
كندهار، هرات و بلخ مبذول گرديده است. اين
انتخاب استراتيژيكي به منظور تامين زمينه هاي
بشتر تعليم در سراسر كشور با درنظرداشت تقويت
مساوات و رشد يك پوهنتون قوي در هر منطقه و در
پايتخت كشور، شهر كابل اساس نهاده شده است.
3-
تطبيق قانون جديد تحصيلات
عالي:
اين شيوه رسماَ سيستم تحصيلات
عالي را توآم با قانون مشابه كه تاثير گذار
بالاي تعلميت ابتدايي و ثانوي ميباشد، تصويب
نموده و يك چهارچوب قانوني را براي نصاب
تعليمي آينده و رهنمود هاي پاليسي به شمولن
رشد ساينس و تكنالوژي فراهم مينمايد.
4-
بهبود ظرفيت هاي تحصيلي:
تلاش ها جهت ارتقا و بهبود
روند تحصيلي پوهنتون ها به شمول، اولويتهاي
مقدم در ارتباط به انكشاف مسلكي و تقليل فوري
2000 استادان موجود در پوهنتونها و ايجاد
معيار هاي قويتر براي دانشكده هاي جديد، صورت
خواهد گرفت. حد اقل 3000 تن استادان شايسته و
با استعداد استخدام خواهند شد. اين تلاش ها
شامل تغير و تبديلاستادان و محصلان به سطح بين
المللي، زمينه هاي تحصيلات قصير المدت و طويل
المدت براي اعضاي دانشكده ها و محصلان در
بيرون از كشور و ايجاد و تحكيل همكاري ها با
انستيتوتهاي تحصيلي كه همكاري مداوم را براي
دانشكده ها تسهيلات انكشافي فراهم خواهد نمود،
ميگردد.
فراهم شدن آموزش ها از طريق
همكاري هاي متقابل آغاز گرديده است، به طور
مثال، يك ارتباط ستلايت بين پوهنتون كابل و
DESY
(Duesches Elektronen
Synchrotron)
در شهر هامبورگ جرمني آغاز گرديده است.
پوهنتون كابل مرجع زعامتو پيشبرد امور پژوهشي
در كابل بوده و خانهء 50 در صد محصلان ميباشد.
منظور از ارتباط جديد ستلايت
فراهم نمودن درست فوري و مناسب انترنت براي
كارمندان و محصلان در پوهنتون كابل و حتي ديگر
انستيتوت هاي تعليمي درشهر كابل ميباشد. بهاي
تكنالوژي معلوماتي با استفاده از طرق فراهم
كنندهء انترنت پرسش هاي جامعهء علمي را تا
اكنون پاسخ گفته است.
5-
معرفي سيستم كريدت:
جهت بهبود دادن زير بنا ها و
تساوي اكادميك در سراسر سيستم پوهنتون ها كه
با شيوه هاي بين المللي ثبت ريكارد ها سازگار
باشد، سيستم كريدت در حالت تطبيق شدن است.
چندين وركشاپ هاي شديد در جريان سال گذشته اول
براي آمرين و مديران پوهنتون ها و بعداَ براي
اعضاي دانشكده ها كه وانمود كنندهء هر دسپلين
و انر انستيتوت تحصيلات عالي بود، تدوير
گرديد.
6-
مرور مداوم پاليسي ها و نصاب
تحصيلي پوهنتون ها:
مباحثا و پلانها در قسمت عصري
سازي نيازمندي هاي فراغت ها، عصري نمودن
محتويات هر يك از انستيتوت ها و بر قرار نمودن
معاير با قاعده به مثابهء نهاد كه در خور حال
هر يك از پوهنتون ها باشد، نطقهء تمركز وركشاپ
چهار روزه در برج اگست سال 2005 كه در آن 300
نفر از تمامي انستيتوت هاي تحصيلات عالي و
نماينده گان تمام وزارت هاي دولت اشتراك
ورزيده بودند، بود. در اين وركشاپ ها
پيشنهادات ارائه گرديد كه نصاب تحصيلي كه
بازتاب دهندهء شيوه هاي پيداگوژي، استفادهء
بهتر افزار علمي ميباشد، با افزايش استفاده از
معلومات جديد و تكنالوژي هاي ارتباطين بذل
توجه خاصب ه طرقي كه بتواند محصلانن نصاب هاي
تحصيلي و ضروريات كاريابي ملي فعلي را ياري
رساند، همراهي گردد. نصاب تعليمي جديد همچنان
بايد توسط تمرينات مناسب استادان در جه اصلاح
آموزش و امتحانات حمايت گردد.
موضوعات كليدي و نيازمندي ها:
1-
تعليمات ساينسي ضرورت مبرم در
تمام سطوح ميباشد
از مكتب ابتدايي الي پوهنتون،
حالت تعليمات ساينسي در افغانستان نگران كننده
و غير قابل قبول است. با آغاز نمودن تحصيلات
عالي در سطح پوهنتون، آنچه به مشاهده نميرسد،
كه توقع برده ميشود. به هر حال، در آينده
محصلان پوهنتون ها استادان و مدرسان تمام
مكاتب به درجات بالا تر قرار خواهند گرفت.
پرسونل كدري فعلي مكاتب ابتدايي خيلي ها
تعليمات ضعيف ديده اند. سطح دانش ساينس و
اينكه چه گونه بايد تدريس نمايند، به درجهء حد
اقل ميباشد. با آن هم مفاهيم ساينس را ميتوان
بدون لابراتوار و وسايل قيمت بها براي كودكان
تدريس نمود، استادان بايد بدانند كه چه را
تدريس نموده و چطور تدريس كنند. يكجا ساختن
نظريات، دانش و تلاش ها بايد در نصاب تحصيلي
پوهنتون ها و برنامه هاي آموزشي استادان به
كار برده شود.
كمبودي هاي زياد و تكان دهندهء
تعلميت ساينسي در سطح پوهنتون ها در اين سند
نشاندهي گرديده است. مشكلات و كمبودي هاي علوم
ساينسي را ميتوان در صورتي به آساني مورد هدف
قرار داده و آنرا مرفوع ساخت، كه اولويتها را
در تمامي سطوح به طور درست مشخض نماييم.
يك پاليسي مشترك بخاطر رهنمايي
تحصيلات عالي ضروري ميباشدك
تعليم در يك ظرف وجود ندارد،
بلكه بايد ايجاد شود تا ضروريات طرح شدهء يك
جامعه و حتي ضروريات اشخاص انفرادي را بخاطر
انجام اهداف شان بر آورده بسازد. اهميت حياتي
ايجاد يك پاليسي ساينسي ميباشد كه هر قشر
جامعه را به دور ميز پلان سازي گرد هم آورده و
اين شامل تجارت، گروپ هاي دولتي و غير دولتي و
نماينده گان عامه كسانيكه مشتريان تعليم بوهو
حتي كارگران جامعه هستند، ميباشد.
پرابلم اساسي و عامه اينست كه
پاليسي سازان به تعلميات آشنايي كامل نداشته،
اهميت و نيازمندي تعليمات و ارتباطات سازندهء
آن را به خوبي نميدانند. ضروري است تا متخصصين
فعلي و آيندهء علوم ساينسي،در قسمت زمينه هاي
چالش آميز كه در جهت پيشرو قرار خواهد داشت، و
شامل تحكيم روابط با پاليسي سازان، ساختن
تصاميم پاليسي هاي عامه و انتشار ساينس به
مردم عام ميگردد، سهيم گردند.
همينكه ساينس و تكنالوژي بالاي
جهان ما تاثير گذار ميباشد، ساينس و تكنالوژي
توسط پاليسي هاي عامه در ارتباط با اين كه
چطور وجوه تعلميات و پژوهشات و چگونه اولويت
ها ايجاد گرديده است، متاثر ميگردد تصاميم
پاليسي بالاي رويداد هاي جامعه از قبيل عوايد،
تعلميات علوم ساينسي و پژوهش اقتصاد رامتغير
ساخته و بالاي محيط زيست، صحت، تحيم و ثبات،
امنيت ملي و ساختار اجتماعي اثر ميگذارد.
بدون يك پروسه به منظور
ملاحظهء مفاهيم تصاميم پاليسين تصميم گيرنده
گان فاقد افزار ضروري جهت ساختن پلانها،
جوابگويي و يكجا نمودن ارزش تعليمات ساينسي و
تكنالوژي در اين زمان پيشرفت هاي محرك كه طور
مداوم جهان ما را شكلاَ متغير ميسازد، خواهند
بود.
تحصيلات عالي بايد مسيري باشد
كه باالوسيلهء علوم ساينسي و تكنالوژي در
آيندهء كشور به ترقيات نايل گردد.
·
پوهنتون ها بايد تسهيلات لازم
را به خاطر تجهيز نمودن لابراتوار ها و
كتابخانه ها و عرضهء خدمات تكنالوژيكي براي
استفادهء منسوبين دانشكده ها و محصلان فراهم
نمايند.
·
نصاب تحصيلي بايد مرور مجدد
گرديده و مطابق به عصر كنوني ترتيب و آماده
شو. كتاب هاي درسي عصري و مواد درسي بايد به
زنان هاي درين پشتو و انگليسي جهت ارتقاي
ظرفيت منسوبين دانشكده ها و محصلان كه ايشن را
در تخصص شان معاونت خواهد نمود، آماده گردد.
·
علوم ساينسي پوهنتون ها بايد
از طريق دانشكده ها با استفاده از مطالب
مضامين فعلي و آن عده استاداني كه بهتر
ميدانند، چگونه تدريس نموده و محصلان را ملهم
ساخته و ايشان را محرك سازند، بهبود يابد.
·
پوهنتون ها بايد تعليمات
ساينسي را از طريق تلاش هاي معلوماتي عامه جهت
تشويق و ترغيب نمودن اطفال، جوانان و والدين
مترقي ساخته تا ايشان رشته او مسالك را مشاهده
نموده و بدانند كه تكنالوژي بسيار زياد براي
جامعه مهم بوده و از لحاظ اجتماعي براي طبقهء
اناث و ذكور نيز قابل قبول است. بايد خاطرنشان
ساخت كه تكنالوژي از لحاظ مسلكي نيز براي
مراحل زنده گي كه ميتوان آن را صريحاَ در
مناطق دهاتي و شهري و حتي به سطح بين المللي
مشاهده نمود، مفيد وارزنده ميبادش.
·
پوهنتون ها بايد يك فضاي كاري
را براي اعضاي دانشكنده ها كسانيكه يكبار ديگر
به پژوهشات وانتشارات متوصل شوند، فراهم كنند.
منابع معنوي افغانستان، و صدا هاي پروفيسوران
و پژوهشگران بايد جز از تلاش هاي علمي بين
المللي گردد. در اين روز هاي حساس تاريخين
دانشمندان بايد يك مرتبهء ديگر تهيه كننده علم
و دانش تكنالوژي باشند، نه محضاَ به مثابهء
مشتراين آن.
اختتام:
نيازمندي براي ايجاد و تحكيم
ارتباطات ميان تعليمات ساينسي، دولت و اقتصاد
حالانكه خيلي كار هاي زياد
براي اجرا است، ليكن خيلي از كار ها آغاز
گرديده و نشانه هاي پيشرفت واضح مي باشد. بذل
توجه بايد در قسمت دور هم آوردن نماينده گي
هايي كه يكساناً در قسمت آموزش دادن يك نفوس
بهتر تعليم يافته در علوم ساينسي و تكنالوژي
ها مستقل هستند، صورت گيرد. ارتباطات قوي بايد
ميان پوهنتون ها و وزارت هاي دولتي به منظور
ابلاغ نمودن ضروريات دو جانبه وايجاد پاليسي
ها كه اهداف اقتصادي ملي را مفيديت مي بخشد،
ايجاد شو.
نيازمندي براي كمك هاي مداوم
بين المللي:
افغانستان يك ملت مفتخر داراي
مردم با استعداد و شايسته ميباشد. اين يك ملتي
است كه از لحاظ فزيكي ويران گرديده، ليكن از
لحاظ معنوي از بين نه رفته است. ما نيازمند
كمك بين المللي به منظور احياي مجدد و تقويت
نمودن زيربنا هاي خويش مي باشيم. ما نيازمند و
قدر دان همكاران بين المللي در تلاش هاي تشريك
مساعي گونه هستيم.
آنچه ما از همكاران بين المللي
در حمايت از تعلميات ساينسي ضرورت داريم، كمك
از طريق اتصال، ظرفيت و ادامهء آن ميباشد. ما
سهيم شدن جامعهء بين المللي را كه فراهم
آوردنده آگاهي، علاقه و تحرك از همكاران ما مي
باشد، قدرداني مينماييم. ليكن همچنان ضرورت به
همكاراني داريم كه داراي ظرفيت، دانش و مهارت
هاي عالي بوده و ما را در قسمت ترقي، افزايش
شديد مضامين و موارد علمي كمك نمايند. همچنان
به زمينه هاي مداوم، منابع و رهنمود هايي كه
همآهنگ كننده از طريق همكاران افغاني جهت
حمايت دست آورد هاي اهداف همكاري شكل باشد،
ضرورت احساس مي گردد.
هر زماني كه كدام جز آن از دست
مي رود، آنگاه تلاش هاي همكاري گونه به كمبود
موفقيت مواجه مي گردد. بسياري از برنامه ها
اتصال اجزاي انفرادي را حمايت نموده، ظرفيت و
تداوم، ليكن تلاش هاي كمي در جهت يكجا نمودن
تماماين سه موضوع مهم، يعني اتصال، ظرفيت و
تداوم صورت گرفته است. در قدمه هاي بعدي به
خاطر شامل سازي افغانستان در گفتگو هاي بين
المللي در قسمت، ساينس، تكنالوژي، جامعهء
جهاني و آيندهء تعليمات ساينسي، خيلي ها مهم
است كه نقش افغانستان به مثابهء يك همكار
باشد، نه به صفت يك گيرندهء بدون عزم و اراده.
تحصيلات عالي در افغانستان
بايد محصلان را از پوهنتون هاي قانوني، مدار
اعتبار و حياتي فارغ داده تا بتوانند در آينده
اعم از سطح ملي و بين المللي رهبران و
دانشمندان خوبي در قسمت ظهور رشته هاي علوم
ساينسي و تكنالوژي باشند. به خاطر ممكن ساختن
اين هدف، ما نيازمند تعهد مبتكرين ساينس،
مربيان و دوستان در سراسر جهان مي باشيم.
حمايت براي ايجاد همكاري هادر روند تعليمات
ساينسي بسيار مهم بيش از پيش مي باشد. ما از
همكارها و همكاري ها تقدير به عمل آورده، زيرا
اين همان وقتي است كه سيستم تعلميات ساينسي
افغانستان جنگ ديده را مجدداَ ابقا نماييم.
همچنان از تخصص پروفيسوران بين المللي در
پيوند با پلان سازي تعلميات ساينسي، انكشاف
نصاب تحصيلي و پژوهش قدرداني نموده و از ايشان
تمجيد به عمل مياوريم. |
