|
در آمد سخن:
در مورد جنبش
دانشجوئي افغانستان، ديدگاه هاي گونه گوني
وجود دارد. شماري جنبش دانشجويي را به حيث پيش
تازان نهضت دموكراسي خوانده و آن را تحسين مي
كنند. عده يي ديگر، اين جنبش را بخاطر سهمي كه
در شكست دههء دموكراسي داشت، مورد ملامت و
سرزنش قرار مي دهند.
من در اين جا
قصد ندارم با برخي از استدلال ها كه كدام يك
از آنها سبب شكست و كدام يك از آنها سبب رشد
دموكراسي گرديد شما و خود را مشغول دارم. اگر
چه نمي توان جنبش دانشجويي را از شرايط
اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي زمان خودش جدا
نمود. در اين حال در بارهء جنبش دانشجويي
افغانستان در طي يكسال اخير كمتر سخن گفته مي
شود.
كرونو لوجي:
·
1328 خورشيدي (مطابق 1929 م):
تاسيس اتحاديه محصلان به ابتكار داكترانس خان
رئيس پوهنتون كابل. در عقرب 1239 متوقف گرديد.
اين جنبش را بنام "نهضت نوروزي" نيز ياد مي
كنند.
·
3 عقرب 1344 (مطابق 25 اكتوبر
1965 م): در اعتراض با راه ندادن محصلان در
جلسه علني راي اعتماد به داكتر يوسف صدر اعظم.
مير علي گوهر وكيل غور بند گفت: "اينجا خانه
مردم است. فرزندان ما به خانه مردم و نزد
نمايندگان مردم افغانستان آمده اند، تا ريش
سفيدم بخونم لاله گون نه شده باشد هيچ نيروي
حق ندارد و نمي تواند كه مانع ورود فرزندان
وطن به تالار شوراي ملي شود." در نتيجه داكتر
يوسف استعفا داد و محمد هاشم ميوند وال در
مراسم عزاداري محصلات در روز نهم عقرب 1344 با
لباس سياه در اجتماع محصلان ظاهر شد. سوم عقرب
سر آغاز سياسي شدن پوهنتون به حساب مي آيد.
روز سوم عقرب را تا سال 1370 همه ساله محصلان
پوهنتون تجليل مي كردند.
·
1347 (1968): در اعتراض با
قانون پوهنتون ها
·
1348 (1969): در اعتراض با
قانون پوهنتون ها در اثر حملهء پوليس در حريم
دانشگاه، محصلان به يك اعتصاب شش ماهه دست
زدند. اما محصلان موفق نشدند تا مقررات
پوهنتون را تغيير دهند و تمامي كرسي هاي رياست
پوهنتون، رؤساي فاكولته ها و شيف هاي دپارتمنت
را انتخابي سازند.
1351 (1972) و
1352 (1973): در اعتراض با بالا بردن نمرهء
كاميابي و فيصدي حاضري بدون در نظر گرفتن
كمبود مواد درسي، استادان ورزيده و لابراتوار
ها.
·
1359 (1980): در اعتراض به
يورش ارتش سرخ در افغانستان
·
11 جدي 1369 (1991): در اعتراض
به شرايط بد ليليه (شب هنگام)
15 جدي
1369(جنوري 1991):در اعتراض به شرايط بد
ليليه (شب هنگام). (براي معلومات بيشتر مراجعه
كنيد به اخبار هفته شماره (2) 1369 و زرنگار
شماره (139) 10 قوس 1381).
·
12 سنبله 1374 (1995): اعتصاب
محصلان فاكولته اقتصاد در اعتراض به اخراج يكي
از استادان آن فاكولته (هفته نامه كابل شماره
(11) 14 سنبله 1374).
·
15سنبله 1374 (1995): در
اعتراض به مداخله استخبارات پاكستان در امور
داخلي افغانستان.
·
15 جوزا 1375 (1996) در اعتراض
به تشكيل حكومت تنظيمي اما ظاهراً ديگ هاي پلو
را چپه نموده بودند. در اين مظاهره در حدود
2000 محصل اشتراك نموده بودند.
·
2 سرطان 1381(2002) تظاهرات
محصلان طب در اعتراض به نا مطلوب بودن مواد
درسي، كهنه بودن شيوه هاي و كمبود سامان و
مواد درسي.
·
22 سرطان 1381(2002): اعتصاب
محصلان طب در اعتراض به ميزان ناكامي هاي
زياد.
·
28 سرطان 1381 (2002): تظاهرات
محصلان پولتخنيك كابل در اعتراض به شرايط بد
زندگي در ليليه.
·
10 ميزان 1381(2002): تظاهرات
دختران دانشگاه افغان در اعتراض با تبديل نه
كردن شان در پوهنتون هاي بلخ و كابل.
·
20 عقرب 1381 (11 نوامبر
2002): اعتراض محصلان به سبب شرايط بد ليليه و
نرسيدن نان افطاري براي 400 محصل. اين تظاهرات
از وقت افطار تا دوازده شب دوام كرد. حادثه
بيستم عقرب 1381 به مراتب خونين تر از سوم
عقرب 1344 بود.
·
5 حمل 1382 (2003): تظاهرات
محصلان پوهنتون ننگرهار به طرفداري از شهريان
كابل.
·
22 حمل 1382 (2003):تظاهرات
محصلان طب متوسطه در اعتراض با تقسيمات غير
عادلانه آنها در موسسات تحصيلات عالي.
·
16 ثور 1382 (2003): تظاهرات
محصلان طب در اعتراض به كيفيت پايين تدريس
ناشي از كمبود سامان و مواد درسي و شيوه هاي
كهنه تدريس.
·
سرطان 1382 (جولاي 2003):
تظاهرات محصلان در اعتراض با مداخله پاكستان
در امور داخلي افغانستان.
·
سنبله 1382 (سپتامبر 2003):
تشكيل كانون دانشجويان دموكرات طي كنفرانسي در
كابل. (اما تا هنوز از فعاليت هاي اين كانون
كدام خبري نيست)
·
عقرب 1382 (نوامبر 2003):
تظاهرات محصلان بلخ در اعتراض به نظام رياستي
و اعطاي لقب باباي ملت به محمد ظاهر خان
پادشاه پيشين افغانستان.
·
26 عقرب 1382 (17 نوامبر
2003):تظاهرات محصلان پوهنتون كابل در اعتراض
به ماده (43) مسودهء قانون اساسي جديد كه
تحصيلات عالي مجاني نمي ساخت.
·
14 عقرب 1383 (4 نوامبر 2004):
تظاهرات محصلان پوهنتون كابل در اعتراض به
كشته شدن حبيب الله حيدري محصل فاكولته
ادبيات. شهباز ايرج خبر نگاري بي بي سي نوشت:
قتل دانشجويي افغان سبب تظاهرات شد. به دنبال
كشته شدن يك دانشجو در محوطه دانشگاه كابل صد
ها تن از دانشجويان دست به مظاهره زد و خواهان
دستگيري قاتل شدند. حبيب الله حيدري شاگرد
دانشكده ادبيات در صحن دانشگاه كشته شد (سيايت
فارسي بي بي سي 14 عقرب 1383). قابل ذكر است
كه جنبش دانشجويي افغانستان در بيانيه ششم خود
كه در ارز 16 عقرب 1384 به نشر رسيد، 13 عقرب
را "روز مبارزه عليه خشونت در پوهنتون
ها"ناميد.
·
16 عقرب 1383 (6 نوامبر 2004):
صد ها تن از دانشجويان دانشگاه كابل صبح روز
شنبه 16 نوامبر 2004 (مطابق 16 عقرب 1383) از
حضور در صنف هاي درسي خود داراي كردند و بابر
گزاري يك گرهمائي در مقابل دانشگاه به حادثه
كشته شدن هم دانشگاهي شان حبيب الله حيدري
اعتراض كردند. از حركت آرام و بدون خشونت
دانشجويان معترض بسوي وزارت داخله دقايقي
نگذشته بود كه پوليس ضد شورش كابل براي جلو
گيري از ادامه تظاهرات دخالت كرد (سايت فارسي
بي بي سي،6 نوامبر 2004 ستار سعيدي)
·
22 حوت 1383 (12 مارچ
2005):در حدود 400 فارغ مكاتب در صحن وزارت
تحصيلات عالي دست به مظاهره زدند. آنها ادعاي
كردند كه از اعلان امتحان متفرقه كانكور اطلاع
نداشتند.
·
5 حمل 1384 (25 مارچ 2006):در
حدود 950 نفر از فارغان مكاتب نه ولايت شمال
در اعتراض به نفر ستادن اسناد فراغت شان از
طرف وزارت معارف به وزارت تحصيلات عالي دست به
مظاهره خشونت آميز زدند طوريكه با چوب و سنگ
شيشه هاي پوهنتون بلخ را شكستاندند.
·
26 ثور 1385: تظاهرات محصلان
پوهنتون پكتيا در اعتراض به شرايط بد زندگي در
ليليه.
·
27 ثور 1385: تظاهرات محصلان
پوهنتون بلخ در اعتراض به رفتار توهين آميز
رئيس پوهنتون بلخ با يك محصل.
·
7 جوزا 1385: تظاهرات محصلان
پوهنتون ننگرهار در اعتراض با دستگيري سه نفر
هم صنفي هايشان.
·
15 جوزا 1385: اعتصاب محصلان
اناث پوهنتون بلخ در اعتراض با مسايل امنيتي.
سخن پاياني:
اين كرونولوجي
ممكن است توام با نقص باشد، ولي به دليل ترس
از نقص ها نبايد از حركت باز ايستاد چرا كه
تاريخ علم نشان داده است كه ديگران ادامه حركت
را دنبال مي كند و به كمال بيشتري مي رسانند.
من در مضمون تحت عنوان
"تحصيلات عالي افغانستان در ده سال آينده"
(روز نامه اصلاح شماره (691) 4 حوت 1384)
نوشته بودم كه : "بسيار مهم است كه محصلان
براي پياده كردن ديدگاه و دفاع از حقوق شان
"اتحاديه ها" يا انجمن هاي صنفي داشته باشند"
اما قوم گرائي در پوهنتون مانع بزرگي در راه
يك اتحاديه مستقل محصلان در آينده خواهد بود.
|
