مجتمع جامعهء مدنی افغانستان (مجما)

	عبدالصابر جنبش
تاثیرات سوء استفاده مواد مخدر بر جوانان

Ťلیزاť در مورد مواد مخدر چنین می نویسد: Ťمواد مخدر مانند ادویه هایی هستند که مردم از آنها در مواردی غیر از بیماری استفاده می کنند، مثلا برای رسیدن به حالت آرامش یا شادی کاذب یا فرو نشاندن موقتی خشمť. در لغت نامه اکسفورد چنین می خوانیم: مواد مخدر، مواد دارویی یا شفا بخش هستند. که البته این تعریف کاملا دقیق نیست. بهتر است بگوییم مواد مخدر، مواد کیمیاوی هستند که حالت روحی افراد را تغییر می دهند، برای مثال، چگونگی احساس، تفکر، رفتار و کردارشان را تغییر می دهند. دانشمندان مواد مخدر را به دو بخش تقسیم نموده اند. مواد مخدر مجاز و مواد مخدر غیر قانونی. مواد مخدر مجاز کدامند؟ موادی وجود دارند که ممکن است عده ای آنها را به عنوان مواد مخدر نشناسند، ماند آسپرین، قند، شکر و حتی چای و قهوه و چای کافین و تئین دارند که نوعی ماده محرک است و خوردن آنها باعث بی خوابی می شود. شکر نیز بر میزان انسولین بدن یا سطح انرژی خون تاثیر می گذارد و سبب شود احساس قدرت یا ضعف کند ـ صرف نظر از این مواد که حتی به راحتی در دسترس می باشد، انواع دیگری از مواد وجود دارند که وقتی بیمار شوید استفاده از آنها به شما توصیه می شود، مثل تابلیت های سکن، سرما خوردگی و ضد حساسیت، اینها اویه های قوی هستند که اگر به درستی استفاده نشوند، می توانند مضر باشند. به همین دلیل باید حتما با دستور داکتر و از ادویه خانه ها تهیه شده و طبق دستور صحیح استفاده شوند. استفاده و خرید و فورش این مواد قانونی است و اگر بر اساس دستور العمل نوشته شده بر روی بسته شان مصرف شوند، اثرات بدنی به دنبال نخواهند داشت و معمولا در آزمایشگاه های معتبر به شکل سالم و بی خطر تهیه می شوند. البته سیگار، چرس، الکول، هیروئین از دسته مواد مخدر خطرناک هستند و می توانند باعث مرگ افراد شوند. مواد مخدری که در این تقسیم بندی قرار می گیرند عبارت اند از اکستسی، چرس، ماری جونا، ال.اس.دی، هیروئین تابلیت های محرک کوکایین و کوکایین سناتوری، استفاده از این مواد، خطر اعتیاد را به همراه دارد، به طوری که افراد نمی خواهند یا تصور می کنند که نمی توانند بدون مصرف آنها زنده بمانند، بیشتر این مواد کشنده هستند و همه آنها تاثیرات جانبی خطرناکی در پی دارند که در این مقاله استفاده از چرس و عوارض ناشی از آن را خدمت خوانندگان گرامی تقدیم می دارم تا باشد خدمتی به هموطنان نجیب خود انجام داده باشم. چرس چیست؟ چرس به نام های دیگر هم شناخته شده است مانند: ماری جونا، جونیت joint، وکی بک Wacky Backy، بلو Blow، وید weed، پات Pot، رزین Resin، داپ Dope، گانا Ganja، اسپیلف Spliff، گراس هش Hash. چرس از یک بوته گیاه سبز که اساس در قاره آسیا می روییده، ولی هم اکنون در همه جای جهان پیدا می شود، تهیه می گردد. چرس شاید رایج ترین مواده مخدر باشد، این ماده یک پودر نرم قهوه ای رنک است که معمولا با تنباکو مخلوط شده و به شکل سگرت Ťسیگارť لوله می شود. چرس به شکل فلیته ها خمیره پیچیده شده، به شکل برگ های خشک شده، سیگاری ماری جونا و یا ساقه های گیاه ـ هم عرضه می شود. عرق چرس نیز به عنوان یک ماده مخدر به فروش می رسد. کنف (جوت) Hemp محصول فرعی کم خطر از گیاه چرس است که به عنوان ماده ای برای ساخت بوجی یا مصارف دیگر مورد استفاده قرار می گیرد. تاریخچه چرس: چرس هم مانند بسیاری از مواد مخدر، قرن هاست که مورد استفاده قرار می گیرد. چینی ها از این در ساخت مواد طبی استفاده می کردند، مصری ها و یونانیان باستان نیز آن را به عنوان ماده معالج، نفخ مصرف می کردند. رومیان از کنف این گیاه بادبان و طناب می ساختند، و به همین ترتیب بود که برای اولین بار به بریتانیا راه پیدا کرد، به زودی چرس در سراسر جهان راه یافت و در دهه 1950 م، توسط هواداران گروه جاز و در دهه 1960 م توسط طرفداران هیپسی ها، مصرف آن متداول شد. با وجود اینکه چرس مانند هیروئین و کوکایین بحث برانگیز نیست، ولی جای شکی نیست که بیشترین ماده مخدر غیر مجاز مورد استفاده در بریتانیا است. اثرات دوایی چرس: در دوره ملکه ویکتوریا دکتوران از این ماده برای درمان بعضی از بیماری ها استفاده می کردند، بیماری هایی از قبیل مشکلات تنفسی دردهای ماهیچه ای و بیماری های دیگر، ولی بعد از سال ها از محبوبیت چرس، به دلیل عوارض جدی آن بر روی ریه و حافظه Ťسیستم عصبی مغزیť کاسته شد، تا اینکه در این 1971 م مقرره ای وضع شد که دکتوران برای آزمایش در مورد اثرات دوایی چرس مجوز بگیرند، یعنی اثرات درمانی آن را برای مواد خاص مورد آزمایش قرار دهند. به هر حال به اثبات رسید که می توان از این ماده در ترکیبات دوایی امراض سرطان، ایدز، در دردهای ناشی از آن استفاده کرد. البته این نوع ادویه ها باید تحت نظر مستقیم دکتور و در مواد خاص تجویز شود. آیا مصرف چرس مجاز است؟ در مورد (سارا) چنین می نگارد: Ť مصرف چرس حتما باید ضرر داشته باشد، و الا غیر مجاز اعلان نمی شدť. به علت اثرات دوایی این ماده بحث مجاز یا غیر مجاز بودن مصرف چرس تا مدت ها یکی از بحث های بسیار داغ و مورد توجه در جوامع مختلف بود. در مقابل کسانی که معتقد به مصرف مجاز آن بودند، عده دیگر معتقد مصرف چرس عامل ترغیب کننده در جهت مصرف مواد دیگر است. افرادی که طرفدار مجاز شمرده شدن چرس هستئند، اشاره دارند که چرس کم خطرتر از بقیه مواد مخدر است. پس بهتر است که دولت ها نیروهای خود را برای ریشه کن کردن مواد مخدر خطرناکتر به کار گیرند. در کشورهای پیشرفته برخورد با این موئاد مخدر متفاوت است. در بعضی از این کشورها فروش چرس به افراد زیر هجده سال ممنوع بوده و تبلیغات یا نگهداری هر نوع ماده مخدری دیگر، خلاف قانون است، اما عموما تهیه و نگهداری چنین ماده ای غیر قانونی است. چرس چه اثری بر روی انسان می گذارد؟ (سان) در مورد می نگارد: Ť من از هر چند گاهی از آن را امتحان می کنم ولی باید بگویم از انجام این کار احساس خوبی ندارمť. (جولی) چنین نگاشته است: Ť من فقط یک بار آن را امتحان کردم و متوجه شدم خیلی مزخرف است بعد از مصرف احساس سرگیجه و ناخوشی داشتمť. مصرف چرس باعث می شود که افراد نسبت به مسایل روزمره زندگی خویش بی تفاوت شوند، بعضی ها ادعا می کنند که چرس آنها را آرام می کند، در حالی که این ماده بر روی عده ای دیگر هیچ اثر آرامش بخشی ندارد. از لحاظ جسمانی، چرس فشار خون را به طور ناگهای پایان می آورد. اثرات چرس به چگونگی مصرف آن بستگی زیادی دارد، هر چند که اغلب به شکل سگرت تهیه شده و دود می شود، و عده ای هم در پیپ، قلیان Ťچلمť آن را دود می کنند. مصرف چرس به صورت خوراکی بیشتر خطر دارد، زیرا اثرات آن پس از (30) دقیقه نمایان می شود و مصرف کننده متوجه میزان ماده مصرفی خود نمی شود، اما وقتی که چرس را دود می کند، اثرات آن بعد از چند دقیقه خود را نشان می دهد. اثرات چرس بستگی فراوانی به حالات روحی فرد در زمان مصرف دارد. بیشتر افراد ـ اگر واقعا صادق باشند ـ در ابتدا چیز زیادی احساس نمی کنند، ولی به تدریج متوجه می شوند که چه اثراتی بر روی آنها خواهد گذاشت. در مجموع، چرس، حس هوشیاری را در زمینه های حواس پنج گانه بالا می برد. این به آن معنا است که بعضی ها پر مصرف می شوند، در حالی که بعضی دیگر احساس دگرگونی در شخصیت خود می کنند. خطرات: جدا از این واقعیت که مصرف چرس غیر مجاز است، خطر واقعی آن، اثرات سمی آن می باشند. استفاده کنندگان که تحت تاثیر اثرات آن قرار می گیرند؛ نمی توانند ایمن و بی خطر رانندگی کنند. آنان اکثرا خواب آلود و گیج هستند و قادر نیستند از توانایی های خود به خوبی استفاده کنند به این ترتیب احتمال افزایش تصادفات وجود دارد. یعنی نمی توانند فعالیت هایی مانند رانندگی، یا عبور از خیابان و چهار راه های مزدحم را به خوبی و به تنهایی انجام دهند و به علاوه توانایی تمرکز در آنان کم می شود. احساس گرسنگی مداوم ولکاتک Ťبی موازنگیť تبدیل به رفتاری عادی آنان می شود. از آنجایی که مصرف چرس به شکل خوراکی زمان بیشتری لازم دارد تا وارد جریان خون شده و اثر بگذارد، مصرف کنند متوجه نمی شود که در واقع چه چیزی مصرف کرده و تا چه حد اثر آن شدید بوده است، و به این ترتیب تشنگی وحشتنکای را تجربه می کند. از اثرات دیگر چرس، احساس بیماری ناراحت کننده ای است که هم زمان با نوشابه های الکولی مصرف شود، اثر آن بیشتر خواهد بود. بدگمانی نیز از اثرات متداول مصرف چرس است. بسیاری از استفاده کنندگان ادعا می کنند با مصرف چرس احساس آرامش موقت می کنند در حالی که عده ای دیگر می گویند دچار اضطراب و بی قراری می شوند. مصرف زیاد و طولانی مدت: شواهد موجود نشان می دهند که مصرف طولانی مدت چرس، اثرات تخریب کننده ماندگاری را بر عمل کرد روحی، روانی فرد به جا می گذارد که از آن میان می توان به اختلال در تمرکز یا حافظه، اشاره کرد. چرس سلامت روانی افراد را مختلف کرده و از نظر جسمانی اعتیاد ایجاد کرده و باعث افزایش اشتها، رخوت و کسالت می شود. (مارک) می نویسد: Ť از سن 16 تا 17 سالگی، به طور مداون چرس می کشیدم. هر روز خودم چرس را به شکل سیگار (سگرت) لای کاغذ می پیچیدم و دود می کردم. به این ترتیب ظاهرا با مشکلات خود مقابله می کردم و به آرامش می رسیدم، برای من، مشکلات در مدرسه مساوی بود با کشیدن چرس، جر و بحث در خانه هم، مساوی بود با کشیدن چرس، هم مساوی بود با کشیدن چرس، فکر می کردم این، تنها راه موجود برای مقاومت من است، ولی باید بگویم این کار فقط باعث عدم موفقیت و شکست من بود، وقتی که نشه می شدم، به نظر می رسید که هیچ چیزی نمی تواند به من آسیب برساند. ولی بعدا کم کم متوجه شدم که دارم همه چیز را از دست می دهم، من دیگر با دوستان و رفقایم نمی جوشیدť، دوستانم مرا ترک کرده بودند، چون می گفتند تو کسل کننده ای، در تمام امتحاناتم رد می شدم، اوایل به این مسایل اهمیت نمی دادم ولی بالاخره یک روز متوجه شدم که باید از خودم مراقبت کنم، بنابر این آن را ترک کردمť. کشیدن چرس در ایجاد بیماری های تنفسی و سرطان ریه خطرناک تر از سگرت است و این به خاطر دودی است که از مسیر تنفسی رد می شود. دود چرس عمیقا داخل ریه مش شود و اثر شدیدی بر روی آن می گذارد. تراکم دود و بخارات چرس بسیار وحشتناکتر از دود چرس است، به طوری که احتمال ابتلا به سرطان ریه در اثر آن هشت برابر بیشتر است. اطرافیان شما که چرس مصرف می کنند؛ برای شناختن آنها این علایم هشدار دهنده است: ـ مرتب نبودن شکل ظاهری. - سرخ شدن رنگ چشم ها. اشتهای زیاد، خستگی و بی حالی. رخوت، خواب آلودگی و نداشتن انگیزه. فراموش کاری. عدم هماهنگی در رفتار. نیاز به پول بیشتر از حد معمول. نداشتن علاقه نسبت به چیزهایی که قبلا دوست داشته اند. به مشام رسیدن بوی عجیبی از محل زندگی شان (چرس بوی بسیاری مشخص و متمایزی دارد) تحت فشار بودن: Ťگیناť در این مورد می نوسد: Ť من دوست ندارم موادم مخدر بکشم، ولی از این که در یک جمع تنها بمانم، متنفرم، دوستانم به من فشار نمی آورند ولی همیشه در مهمانی ها، آنها به اتاقی می روند و حشیش می کشند و من تنها می مانم. حتی زمانی که چیزی نمی کشند هم برای من لحظات ناخوشایند و وحشتناکی است چون همیشه در حال صحبت کردن در باره اثرات چرس هستندť. بیشتر فشارهایی که برای مصرف مواد مخدر وجود دارد، در رابطه با استفاده از چرس است. افرادی که از چرس استفاده می کنند، اغلب دوستان خود را به مصرف آن تشویق می کنند. چرس بیشترین مصرف کننده را در میان مواد مخدر دارد. یک بسته چرس به شکل جونیت در میان جمع دست به دست می گردد و از فردی به فرد دیگر می رسد و رد کردن آن برای کسی که تمایل ندارد، مشکل و ناراحت کننده است. به هر حال Ťنهť گفتن به چرس مانند این است که به کلیه مواد Ťنهť بگوییم. اگر شما نمی خواهید آن را استفاده کنید، اجازه ندهید کسی شما را رای استفاده آن تشویق یا تحت فشار بگذارد. ممکن است افرادی تلاش کنند با گفتن مطالبی شما را برای مصرف چرس تحت فشار قرار دهند، برای مثال بگویند که چرس آرام بخش است و یا از نظر دوایی شفا بخش و مسکن است. هر چند که چرس اثر تسکین دهندگی دارد، ولی این مطلب هنوز از نظر طبی به اثبات نرسیده است، اگر فرض کنیم چنین باشد این خاصیت برای مصرف کنندگان مفید نیست. خلاصه اینکه هرگز به توصیه کسی در این باره شما را تشویق می کند، توجه نکنید حتی اگر افراد زیادی چرس مصرف کنند.

صفحهء گذشته