مجتمع جامعهء مدنی افغانستان (مجما)

	غلام علی صارم
اقتصاد بازار آزاد

شكي نيست كه عبورازحالت بحران يا ازيك حالت اجتماعي خاص به حالت وشرايط ديگري، زمان كافي لازم دارد.كمونستها زماني كه بايك كودتاي خونين قدرت سياسي را به دست گرفتند،‌ حركات ايشان به اين ميماند كه گويا تصميم داشتند تا افغانستان را يك شبه به جاي برسانند كه كمونستها بعدازهفتادسال به آنجا رسيده بودند. امروزنيز جمعي روزي سختيها ودشواري هاي دفاع ازين وطن متواري شده بودند، دوباره بوطن بازگشته وطوطي وارحرفهاي را تكرارمينمايند كه فرسنگها ازواقعيت هاي اين كشورفاصله دارد. درست است كه ما اقتصاد بازارآ‍زاد را درقانون اساسي خودپذيرفتيم، اين شيوه ييست كه مردم دنيا ازآن نتيجه ءمثبت گرفته اند. امابايدمتوجه بودكه رسيدن به آن يارسيدن ازيك اقتصادرهبري شده وپلان شده به اقتصادبازارآزاد به زمان و كار، پلان دقيق واستراتژيك لازم دارد، اصلاً قبل ازهمه به يك استراتيژي ضرورت داردكه ازآن نام برده نميشود. ازروز يكه اين موضوع مطرح شده (اقتصادبازارآزاد و رشد سكتورخصوصي) ماحرف ونظرمان را گفتيم وبازهم مي گوييم كه :بلي درست، امابايك استراتژي، ويك حركت تدريجي وگام بگام. مادرسال 1382 وبمجردتوشيح قانون اساسي گفتيم كه اقتصاد بازارآزادخوبست، اما تارسيدن به آن مرحله بايد تدريجي وگام بگام حركت كرد. اماآنهاييكه باقرارداد� آمده بودند ميگفتندكه نه قانون اساسي زيرپاميشود. اينها هم مثل كمونستها كه راه هفتادساله را يك شبه ميخواستند بروند، راهي كه امريكا به صدها سال رفته است مي خواهند دريك روز طي كند. اگرچه عده يي ازكساني كه بعنوان رهبران حكومت مطرح گرديده اند امروز به اين نتيجه رسيده اندكه با حركات شتابزده، وتقليدي نمي توان به سرمنزل مقصودرسيد، افغانستان يك كشوربحران زده است. بايدباصبروتحمل وسنجيده حركت كرد. نتيجه ءاين حركات بدون سنجش وكوركورانه باعث گرديده تاتعدادي ازمراكز توليد مسدودگردند. بحران بيكار ي به اوج خودرسيده، است. به سبب بيكاري و شرايط دشوار زنده گي شماري از عودت كننده گان دوباره كشور را ترك كردند، ماكه حركت تدريجي وگام بگام را پيشنهادكرديم بدليل اينكه اصلاً اين روش جديد(بازارآزاد)درافغانستان زمينه سازي نگرديده وفرهنگش تاهنوزبوجودنيامده است.عده يي چنان گلوپاره مي كنند واقتصادبازارآزادميگويند كه واقعاً انسان مشكوك مي گردد كه اينها حتماً نماينده هاي ازكمپني هاي خارجي هستند. زيرا امروز امريكا سردمداراقتصاد بازارآزاد است. ولي به اجناسي كه براي صنايع داخلي اش زيان آورباشد محدوديت وضع ميكند. همچنان كشورهاي اروپائي، كشورهاي كه درسطح بالايي ازاقتصاد قراردارند، براي اجناس خارجي كه توليدات داخلي را ضربه بزند محدوديت هاي قانوني دارند. اما درافغانستان ازين كارخبري نيست. حمايت گمركي ازامريكا گرفته تاهمه كشورهاي ديگر رعايت مي شود تنها افغانستان است كه دروازه هايش به روي هر گونه كالاي خارجي باز گذاشته است. شركت گازگروپ، ازقرار هر كيلو گاز چهل افغاني به مردم گاز مي فروشد با توجه به درآمد ناچيزي كه مردم دارند خيلي گران است. اما همين ها به سركردگي جمعي سود جو و خود سر با عنوان اتاق تجارت بين المللي افغانستان اين حركت استثماري را چنان تبليغ مي كنندكه گويا گازگروپ بزرگترين خدمت را اانجام ميدهد زيراهمين يك كيلوگاز دربازارآ‍زاد هشتاد افغاني است. گازگروپ به نصف قيمت مي رساندوازطرفي دوهزارافغاني بعنوان قيمت كپسول گازاخذميكنند درحاليكه همين يك كپسول پنجصد افغاني يا كمي بيشتر قيمت دارد. واينرا ازدست آوردها ي بازارآزاد وسكتورخصوصي تبليغ مي كنند. درحاليكه آنهائيكه قيمت همين گازرادربازاربه هشتاد افغاني رسانيده اند، خوداينها وهمين سكتورخصوصي است كه با عناوين مختلف مردمي را كه سالهاست رنج مي كشند مورد تاراج وچپاول قرارميدهند. آن مغازه هاي كه يك كيلوگاز را به هشتاد افغاني مي فروشند ، آنها نيز سكتور خصوصي هستند كه به عقيده ما با شركت گاز گروپ در تباني ميباشند ، آنها مغازه هاي آقايان كرزي ، خليلي ، ضيا مسعود ، و امين فرهنگ نيست ، بلكه همين سكتور خصوصي است با چهره ديگر. حرف ما درين راستا اينست كه: اينجا ضعف درمديريت است. اولاًجمعي، امروزحلقه اي را درست كردند.واسمش را گذاشتنداتاق تجارت بين المللي افغانستان ، درحاليكه دولت به همين اسم ارگاني دارد، فرداجمعي ديگر ي مي آيند حلقه يي را تشكيل ميدهند، واسمش را مي گذارند وزارت تجارت بين المللي افغانستان، چون اقتصاد بازارآزادرا ما پذيرفتيم نبايدچيزي بگوئيم وحركات قسمي است كه ما اينكاررا نيزبعيدنمي دانيم. واين حركت ضعيف برمي گردد به دولت وحكومت ضعيفي كه بدبختانه امروزبعدازسپري نمودن حدودسه دهه رنج، غم، مشقت وصدهابلاي ديگرماگرفتار آن شده ايم. خدايا ماراازين بدبختي نجات بده!!

صفحهء گذشته