|
اگر بخواهيم يك تعريف كلي از جامعۀ مدني ارائه
دهيم، بايد بگوييم جامعۀ مدني به مجموعۀ نهاد
ها، تشكيلات و حد فاصلهاي گفته مي شود كه بين
جامعه و دولت قرار دارد كه مانع تجاوز دولت به
حريم و حقوق جامعه مي شود.
البته براي نگهداري و تداوم اين نهاد ها و به
طور گلي ثبات جامعۀ مدني به فرهنگ مدني نياز
است. در يك نظام سياسي كه جامعۀ مدني در آن
وجود دارد جامعه از سه لايه تشكيل شده است.
·
لايۀ بالايي عبارت ازدولت است كه از آن به نام
جامعه سياسي نيز ياد مي شود.
·
لايه پايني متشكل از مردم است
·
لايه مياني از جامعۀ مدني و نهاد هاي آن به
وجود آمده است. اين تقسيمات را مي توان در شكل
زير نشان داد.
از اين جا مي توان گفت كه جامعۀ مدني يك حوزه
است. حوزه يي از نهادهاي مدني. اين حوزه در
ميان دولت و خانواده قرار دارد.
پس جامعۀ مدني حوزه يي است كه بالاتر از
تشكيلات خانواده و پاينتر از تشكيلات دولت
موقعيت دارد.
نهاد هاي جامعۀ مدني همگان در چارچوب قانون
اساسي هر جامعه فعاليت مي كنند و حركت آن ها
نبايد از حريم منافع ملي بيرون گردد.
جامعۀ مدني از انحصاري شدن قدرت در دست دولت
جلو گيري مي كند و قدرت را در ميان دولت و
گروههاي گوناگون و احزاب سياسي تقسيم مي كند.
جامعۀ مدني خواهان حذف قدرت نيستند؛ بلكه مي
خواهند آن را عادلانه توزيع نمايند.
از نظر تاريخي جامعۀ مدني نخست در جامعۀ
شورايي سومري ها در بين النهرين بروز كرد. بعد
در يونان باستان به معناي
city state
يعني (دولت-شهر) يا حكومت مستقيم يا بلا واسطۀ
مردم پياده شد.
سر انجام با تأكيد بر حقوق طبعي انسان و آزادي
هاي فردي در اروپا در عصر روشنفگري يا
Enlighten
پديدار گرديد.
در افغانستان بحث جامعۀ مدني عمدتاً پس از
سقوط طالبان مطرح شده و ظرف پنج سال گذشته ما
شاهد ايجاد ده ها و صد ها نهاد مدني بوده ايم. |
.JPG)
