|
 غارتگران
ساحات باستاني پنجسال بعد از سقوط نظام
طالبان، هنوز به کاوش هاي غير قانوني و غارت
آثار تاريخي ادامه ميدهند، کاوش هاي غير
قانوني و قاچاق آثار تاريخي در افغانستان به
چنان تجارت پيشرفته يي بدل شده است که حتي
ميتواند جنگسالاران و شورشيان را نيز تمويل
کند.
شوراي بين المللي موزيم ها، که
به حيث يک ارگان غير انتفاعي در جهت حفظ
ميراث هاي فرهنگي و طبيعي کار ميکند، اخيرا
"فهرست سرخ" آثار تاريخي افغانستان را که در
معرض خطر قرار دارند، به نشر رسانيده است.
شوراي بين المللي موزيم ها از موزيم ها
خواستار آن شده است تا در هنگام خريداري آثار
تاريخي بايد يقين داشته ياشند که آثاري را
که خريداري ميكنند آثار غارت شده نيستند.
فهرست شوراي موزيم ها، در
برگيرندهء ظروف سفالي و مجسمه هاي مربوط به
سه هزار سال پيش از ميلاد، جعبه هاي طلايي از
قرن اول ميلادي و نقاشي هاي پيش از سدهء
سيزدهم ميلادي ميباشد.
در بيانيه ء شوري تذکر داده
شده است که "ساحات و ابنيه هاي باستاني، که
از دوران سنگ تا سده بيستم ميلادي را در بر
ميگيرد، به صورت منظم و برنامه ريزي شده مورد
تاراج قرار ميگيرند."
بعضي ازين آثار هنري به وسيله
انتيک فروشان در لندن، توکيو و نيويارک به
حراج گذاشته ميشوند.
جان زوريف سکرتر جنرال اين
شوري ميگويد: "افغانستان اکنون در خطر تاراج
منظم و تخريب آثار باستاني قرار دارد."
افغانستان که در تقاطع فرهنگ
هاي آسايي قرار دارد، هميشه گنجينه يي براي
باستانشناسان بوده است. انفجار دو پيکر بزرگ
بودا با قدامت بيشتر از 1600 سال در باميان
که بر سر راه ابريشم قرار داشتند ، جهان را
به شدت تکان داد. جنبش ينياد گرايي طالبان،
پيکر هاي بودا را که به سبب قدامت و موقعيت
شان شهرت جهاني داشتند وابسته به آيين بت
پرستي مي دانستند.
بقاياي نظام طالبان جهت
رسيدن به قدرت هنوز با دولت مرکزي در جنگنند
. اين تشويش وجود دارد که با فروش آثار به
تاراج رفته، پول هنگفتي در اختيار شورشيان
قرار مي گيرد و يا هم به کيسه جنگسالاران مي
ريزد.
لوکاس ورهگن(
) يک تن از افسران پوليس مبارزه با
قاچاق آثار تاريخي در بلجيم مي گويد که،
"مقدار زياد پول به دست آمده از مدرک فروش
آثار تاريخي غارت شده در جهت تمويل مليشه
ها و خريداري سلاح به مصرف مي رسد."
حکومت افغانستان بار ها گفته
است که هرچند پوليس و اردوي کشور با
شورشيان طالب، جنگسالاران و قاچاقچيان مواد
مخدر مي جنگنند، ولي با اين حال هنوز دولت
نتوانسته است تا امکانات قابل توجهي در جهت
نگهداري ساحات باستاني و مقابله با
قاچاقچيان آثار باستاني فراهم كند.
همايون تندر، سفير افغانستان
در بلجيم نيز از کمبود امکانات در امر
مبارزه با قاچاقچيان آثار تاريخي شکايت دارد .
او مي گويد که دشمني با علم و فرهنگ و
آثار تاريخي کشور همچنان ادامه دارد .
به گفته ء ورهگن، قاچاق آثار
تاريخي از افغانستان به گونهء بسيار پيچيده
صورت مي گيرد که اين امر امکان جلو گيري آن
را دشوار ساخته است . چنان که قاچاقچيان از
از کوه هاي بلندي که بيشتر از 3500 متر بلندي
دارند ؛ افغانستان و پاکستان را از طريق درة
خيبر با هم وصل مي کنند ، مي گذرند و آثار
تاريخي را به پاکستان ميرسانند. بعداً آثار
قاچاق شده از پاکستان به لبنان و از آنجا به
بروکسل يا امستردام در هالند مي رسد . هدف
نهايي سويزرلند و ايالات متحد امريکا مي
باشد که عمدتاً از طريق هوايي به آن كشور ها
قاچاق مي شود.
به باور ورهگن : هر قدر که
گذرگاه هاي بيشتر قاچاق وجود داشته باشد، به
همان اندازه کار کنترول و رديابي قاچاقچيان
نيز دشوار مي گردد. امر مشکلتر اين است که در
جريان راه براي آثار غارت شده تصديقنامه ها
و اسناد ي نيز تهيه ميشود تا انتقال اين
آثار را قانوني جلوه دهد.
به قول زمريالي طرزي باستان
شناس کشور بيشتر از 55000 اثر که از سال
1980 به اين سو 55000 اثر تاريخي افغانستان به
سرقت برده شده است كه تا هنوز ردي از آنها
وجود ندارد.
او اضاقه مي کند که در جهان تا هم اکنون هيچ
کشوري به مانند افغانستان با يک چنين تاراج
برنامه ريزي شده ء آثار باستاني رو به رو
نبوده است. اين تاراج پيش از زمان حکومت
مجاهديدن آغاز شده و تا هم اکنون ادامه دارد
و هيچ تظميني وجود ندارد که اميد وار به قطع
اين تاراج در آينده نزديك بود. |
