مجتمع جامعهء مدنی افغانستان (مجما)

	مریم
ادبیات کودک

اگر گفته شود كه ادبيات كودك در كشور ما هنوز نا شناخته استف شايد سخني گزافه آبتري نباشد. اساساً هنوز چيزي به نام ادبيات كودك در افغانستان به آب و رنگي نرسيده است. در گذشته است شمار استاداني كه در بخش رياست تأليف و ترجمهء وزارت معارف كار مر كردند، گاهي آستين همت بر زدند و چيز هاي نوشتند كه ما چنان نمونه هايي را در كتب آموزشي مكاتب خوانده ايم. اساساً اين كشور، كشور استعداد هاي نيم سوز و كشور برنامه هاي نيمكاره است. چيزي آغاز مي شود و پيش از آن كه به ثمر برسد، متوقف مي شود شايد بهتر باشد گفته شود كه متوقف ساخته مي شود. شعر آب روان، سالهاست كه در روان ما جاريست و سالهاست كه ما با لالهء آزاد انده و تنهايي خود را زمزمه مي كنيم، ولي با همين چند نمونه نمي شود بر گردنهء بلند (افتخار ايستاده و باد در غضب انداخت و همراه با افتخار تاريخ پنج هزار ساله گفت كه ما هم ادبيات كودك داريم. اين هيچستان است، هيچستان سوزان ما به مفهوم امروزين هنوز ادبيات كودك نداريم، ولي پيوسته از داشتن كودكان ادبي در رنج بوده ايم. سالهاست كه صداي انفجار و شليك گلوله ها هر گونه صدا و زمزمهء عاشقانهء را در كشور خاموش كرده است. كودكان به جاي ترانه مكتب ترانه دريوزه گري آموختند. كودكان در كوچه ها و پشكوچه به دنبال نان سرگردان شدند و به همين گونه ادبيات آن ها نيز سر گردان گرديد. شايد بهتر آن باشد كه گفته شود كه كودكان ادبيات سر گرداني را به حافظه سپردند. شاعران و نويسنده گان در اين سالها بيشتر به ادبيات سياسي روي آوردند و شماري هم به مداحي زور مندان پرداختند و بدينگونهه اگر در اين سالها دگر كودكي ترانهء را زمزمه كرد همان ترانه هاي عاميانه بود. اخيراً بخش آموزشهاي مدني مجما از شمار شاعران دعوت به عمل آورد تا در اين اربتاط به بحث و گفتگو پرداخته شود. نخست اين كه ادبيات ما از اين نقطه نظر در چه وضعي قرار دارد، دو ديگر اين كه چگونه مي توان يك چنين وضعيتي را دگر گون ساخت و براي كودكان ترانه و سرودي ساخت؟ اساساً يك نسل از شاعران در اين سال ها به اصطلاح كمسرا شده اند. آثار تازه از آن ها كمتر ديده مي شود آيا هنوز در آن ها انگيزه سرايش و آن هم به گونه ويژه براي كودكان است يا نه؟ شايد در ميان شاعران نسل جوان بتوان چهره هايي را پيدا كرد كه بتوانند با تعهد و مسووليت بيشتري براي كودكان بنويسند. يك چنين نويسنده گاني بايد حمايت شوند! از ادبيات براي كودكان كه بگذريم مسدله افرينش هاي كودكان يك امر بسيار جدي است. اساس ادبيات كودكان خود آن لتمه هاي سبزي اند كه درخت ادبيات آيندهء افغانستان از آن ها جوانه مي زند. نشستي كه به روز دو شنبه سوم ثور 1386 در دفتر مجتمع جامعهء مدني به اشتراك شمار شاعران راه اندازي شد روي دين چند مسأله تائيد شد:‌ � نخست بايد در رابطه به شناخت ادبيات كودك تلاش علمي و سازنده يي صورت بگيرد چون هر آفريده يي را ولو خطاب به كودكان هم سورده شده باشد، نمي تواند شمال حوزهء ادبيات كودك شود. شماري از نويسنده گان و شاعران ما هنوز درك روشني از ادبيات كودك ندارند. � آن عده نويسنده گان و شاعراني كه از تعهد دروني نسبت به ادبيات كودك احساس مي كنند بايد حمايت شوند و زمينه ها چاپ آثار آن ها به كمك شماري از نهاد هاي مدني و وزارت معارف آماده گردد. � بايد تلاش كرد تا با ايجاد كانون هاي فرهنگي زمينه ايجاد ادبيات كودك را به وسيلهء خود كودكان و نو جوانان فراهم كرد. � نهاد هاي فرهنگي و مدني مي توانند كه با راه اندازي نشست هاي ادبي زمينه خوانش شعر شاعران نوجوانان را فراهم كنند. � رسانه هاي گروهي چاپي، صوتي و تصويري بايد امكانات نشر ادبيات كودك و ادبيات براي كودك را فراهم آورند. � ادبيات كلاسيك مي تواند منبع بزرگي و گسترده يي براي كودكان بايد. بايد داستان هاي كهن به زبان ساده به كودكان باز نويسي گردد. � به همينگونه بايد ادبيات براي كودكان را در ادبيات عاميانه نيز جستجو كرد و آن را گرد آوري نمود. در پايان نشست فيصله شد تا يك چنين نشيت هايي در آينده راه اندازي گردد و زمينه هاي گسرتش ادبيات كودك بيشتر مشخص شود.

صفحهء گذشته