مجتمع جامعهء مدنی افغانستان (مجما)

مرتضی صارم

امنیت چگونه بهبود خواهد یافت؟

روز پنجشنبه بيستم ميزان سال روان خورشيدي كنفرانسي در رابطه به اوضاع امنيتي كشور پس از سفر اخير رئيس جمهور حامد كرزي به امريكا در دفتر مجتمع جامعهء مدني افغانستان (مجما) راه اندازي گرديد. در اين كنفرانس شماري از اعضاي پارلمان نماينده گان احزاب سياسي، كارمندان نهاد هاي مدني و شماري از بزرگان اقوام و قبائل شركت داشتند.

در كانفرانس ديدگاه هاي گوناگوني در رابطه به افزايش بي امنيتي در كشور ارائه گرديد كه فشردهء اين نظريات را جهت آگاهي خواننده گان عزيز مجلهء جامعهء مدني در اين شماره به نشر مي رسانيم....

مجتمع جامعهء مدني افغانستان اين کنفرانس را در حالي راه اندازي کرده است که ظرف ماه هاي اخير کشور با وضعيت نگران کننده ء بي امنيتي رو به رو شده است . مخالفان بيشتر از گدشته به فعاليت هاي ضد دولتي خود شدت بخشيده اند . درکنفرانس در ارتباط به دلايل و انگيزه هاي افزايش فعاليت هاي تخريبي و حملات انتحاري مسايل و موضوعاتي مشخصي مطرح گرديد.

عزيز رفيعي رئيس مجتمع جامعهء مدني در آغاز به اشتراک کننده گان خوش آمديد گفت و آرزو کرد تا نظريات اشتراک کننده گان کانفرانس بتواند عوامل عمده و اساسي بي امنيتي در کشور را ريشه يابي کند.

او گفت عدم مجوديت عدالت اجتماعي در کشور مي تواند يکي ازعوامل کليدي بي امنيتي در کشور باشد . او همچنان اشاره کرد که اين مساله خود مي تواند سبب ايجاد ازهم پاشيده گي نظام سياسي - اجتماعي در کشور شود. علاوتاً صعف دولت در ايجاد اداره سالم و جوابگو يكي از بزرگترين مشكلاتيست كه طي چهار سال گذشته مردم افغانستان از آن رنج مي برند.

ريسس مجما همچنان مساله ء قوم گرايي و تعصبات مذهبي را امر خطرناکي به حال کشور دانست . او گفت در جهان امروز آن چنان که ديده شده است ، سياست هاي قومگرايانه و مذهبي سبب تجزيه ء کشور ها شده است . افغانستان بايد يک چنين تجربه هاي تلخ را پيوسته زير نظر داشته باشد.

سپس اشتراك كنندگان به طرح نظريات خويش پرداختند كه ذيلا فشرده آنرا ارايه مي داريم:

فقر و تنگدستي مردم را از عوامل عمده ء افزايش ناامني در کشور دانست. در حالي که مردم براي پيدا کردن يک لقمه نان سرگردان اند ، نمي توانند در جهت تحکيم امنيت با دولت همکاري کنند.

بي امنيتي در کشور نه تنها ريشه در عوامل داخلي دارد ، بلکه عوامل بيروني آن نيز بسيار قوي و بزرگ است . او کشور پاکستان در امور داخلي افغانستان مداخله مي کند . او عامل عمده ء تشنج در ميان افغانستان و پاکستان خط مرزي ديورند را مي باشد.

مردم نسبت به دولت اعتماد خود از دست داده اند و دولت نمي تواند اعتماد مردم را به سوي خود جلب کند . همين امر سبب شده است که مردم در برابر دولت احساس مسوليتي نداشته باشند.

زماني که در ميان مردم و دولت چنين فاصله يي وجود دارد ، دولت نمي تواند از نيروي مردم در جهت استحکام پايه هاي خود استفاده کند.

اشتراك كنندگان از نهاد هاي مدني و رسانه هاي کشور خواست تا در چارچوب يک برنامه ء ملي در مقابله با هر سياست قومي و مذهبي تنگ نظرانه مبارزه کنند.

شماري برخورد هاي مصلحت آميز دولت و جامعهء بين المللي را عامل ايجاد بي امنيتي در کشور دانست.

همچنان ، فقر و گرسنه گي در ميان مردم ، فساد اداري در دستگاه دولت ، موجوديت باند هاي مافيايي در دستگاه دولت ، رهايي مجرمان و جنايتکاران اززندان ها ، استخدام افراد در مقامات بلند دولتي بر اساس روابط قومي ، سطح پايين حقوق ماهوار کارمندان دولت ، افزايش قيمت هاي مواد اوليه ء خوراکي ، ناتواني ارتش و پوليس ملي و مداخله دولت پاکستان در امور افغانستان را ازشمار عواملي دانست که روز به روز سبب افزايش بي امنيتي در کشور مي شوند.

در اين کانفرانس يك عضو پارلمان کشور در سخن راني خود به سياست کادري دولت انتقاد کرد . او گفت هم اکنون در دستگاه دولت کساني حضور دارند که مردم از آنها خاطره ء خوشي ندارند . او هم چنان در مورد اعضاي پارلمان گفت که شماري از اعضاي پارلمان آنهاي اند که در حقيقت نماينده ء مردم نيستند . وي به افزايش تعصبات قومي و مشکلات زنده گي و رهايشي مردم اشاره نمود و گفت تا زماني که مردم دولت را خدمتگذار خود ندانند و در ميان انها اعتماد ايجاد نشود ، مشکل است که بتوان بر بي امنيتي غلبه کرد.

توريالي غياثي در اين کنفرانس بحران مديريت در دولت را مطرح کرد . او گفت دولت هيچگونه راهکار مشخصي در جهت مقابله با بي امنيتي در دست ندارد . او گفت آن چيزي را که دولت به نام اطلاحات اداري پياده مي کند خود سبب ايجاد بحران در دستگاه دولت شده است.

سيد عبدالمقدم امين رئيس بنياد فرهنگ و تمدن ، بيشتر به برسي مشکلات داخلي پرداخت . او کفت بايد هرگونه تعصب قومي و لساني از ميان برداشته شود . در جهت فقر زدايي در ميان مردم برنامه هاي مشخصي روي دست گرفته شود . او گفت بدون يک اتحاد ملي نمي توان مشکلاتي را که همه گير و سراسري است از ميان برداشت.

صمد حكيمي به نماينده گي از اجتماع مدني و فرهنگي جوانان افغانستان در اين کنفرانس اشتراک داشت . او درسخنان خود عمدتاً بر عوامل بيروني در رابطه به افزايش بي امنيتي صحبت کرد . او مساله خط ديورند با پاکستان را مادر تمام مخالفت هاي افغانستان با پاکستان دانست . او گفت اين مساله بايد در ميان دو کشور حل شود . به عقيده او تازماني افغانستان اين مشکل را با پاکستان حل نکند ، مداخله ء پاکستان همچنان در امور افغانستان ا دامه خواهد يافت و اين امر ثبات و امنيت در کشور را ازبين مي برد.

صبغت الله سنجر رئيس حزب جمهوري خواهان افغانستان ، روشنفکران افغانستان را متهم کرد که آنها آگاهي لازم از اوظاع کشور ، منطقه و جهان را ندارند . او همچنان گفت که تا هنوزاحزاب سياسي نتوانسته اند که مردم را به دور خود منسجم سازند تا بتواند ادعاي نماينده گي مردم را بکنند . اوهمچنان تعصبات قومي و نژادي و مداخله ء پاکستان را از عوامل افزايش بي ثباتي در کشور دانست .او گفت خط ديورند عامل عمده ءاختلاف در ميان افغانستان و پاکستان است که بايد اين اختلاف حل گردد.

گل رحمان قاضي استادپوهنتون کابل نيز روشنفكران را به کمبود شناخت از جامعه متهم کرد . او گفت امنيت کشور در گرو بازسازي آن است و باز سازي سراسري افغانستان مي تواند به معني امنيت در کشور باشد.

تورپيكي نوابي سخنگوي ديگر دراين کنفرانس به امر تقويت اردو و پوليس ملي تاکيد کرد . او گفت عاملان جنگ بايد از قدرت بر كنار شوند. او در سخنان خود اظافه کرد ، تا زماني كه دولت اعتماد مردم را كسب نكند امنيت امكان پذير نيست.

او دخالت پاكستان را عامل عمده ء بيروني بي امنيتي در کشور دانست.

محمد يعقوب احمد زي از وزارت اقوام و قبايل در اين کنفرانس اظهار داشت که افغانستان در حالي اردوي پيشين خود را از دست داده است که اردوي فعلي توان مبارزه با بي امنيتي را ندارد . او همچنان به افزايش فساد اخلاقي در کشور اشاره کرده گفت که اين امر خود سبب ايجاد بحران شده است. اقاي احمد زي همچنان اظهار داشت که اصلاحات اداري را که دولت پياده مي کند خود فساد اداري را به وجود آورده است.

آزيتارفعت نمايندهء پارلمان ، به اهميت يک انديشهء ملي در افغانستان تاکيد کرد . او گفت تا زماني که مردم انديشه و تفکر ملي نداشته باشند ، نمي توانند امنيت را ثابت نهگداشت . او همچنان بر شماري از رسانه ها انتقاد کرد که به گفته ء او منفي بافي مي کنند و گزارش مثبت را ارائه نمي کنند و بدينگونه سبب نا اميدي مردم مي شوند.

او گفت بايد شالود هاي انديشهء ملي از هريک خانواده ء افغان آغاز کرد!

رمضان بشردوست عضو پارلمان افغانستان ، دولت را به بي کفايتي در برابر زومندان متهم کرد . او گفت هنوز شماري از فرماندهان زندان شخصي دارند . او گفت که دولت نمي تواند ازمنابع طبيعي کشور استفاده کند و کارخانه هاي توليدي ايجاد نمايد . و به همين گونه دولت نمي تواند از آب هاي جاري افغانستان در جهت ايجاد نيروگاههاي برق استفاده کند . اين امر سبب مي شود که تا تمام آب هاي افغانستان به کشور همسايه سرازير شود.

او كشور هاي همسايه ، ايران و پاكستان را متهم کرد که با مداخله ء خود در افغانستان سبب افزايش بي امنيتي مي شوند.

بشر دوست اضافه کرد که امريکا درافغانستان خود به منبع فساد و سو استفاده از بيت المال بدل شده است.

اوهمچنان بر چگونه گي کارکردسازمان ملل متحد در افغانستان انتقاد کرده گفت که بايد .در هئيت رهبري سازمان ملل متحد در افغانستان تغيرات لازم پديد آيد!

او گفت يک نظام مافيايي در کشور حاکم شده و دامن رشوتخواري حتي به موسسات خارجي نيز کشانيده شده است.

او افزود که والي ها و ولسوال ها به وسيله ء جنگسالاران به دولت معرفي مي شوند و آنها پس از تقرر در تلاش منفعت شخصي و گروهي خود اند.

بشر دوست ضمن تأكيد بر آنكه عامل خارجي و فقر نمي تواند عوامل اصلي بي امنتي باشند از كشور هايي كه فقر بيشتر از افغانستان دارند و كشور جاپان و المان كه بيشترين نيرو هاي خارجي را ميزبان اند نام برد.

احمد الله نويد از مركز مطالعات منطقوي دراين کنفرانس اظهار عقيده کرد که زير ساخت هاي داخلي از بين رفته اند و بناً کشور بايد عضويت يکي ازسازمانهاي بزرگ اقتصادي جهاني را به دست آورد.

او گفت بايد نيروي دفاعي خودي را تقويت کنيم . بايد مرز ها به گونهء جدي کنترول شود.

او بر ايجاد يک ديپلوماسي فعال که بتواند روابط کشور را با کشور هاي همسايه بربنياد منابع ملي کشور تامين نمايد ، تاکيد کرد.

ما ديدگاهاي اشتراک کننده گان اين کنفرانس را به نشر سپرديم و انتظار داريم تا دولت دربرابر يک چنين انتقاد ها و پيشنادهاي سازنده احساس مسوليت نمود و از چنين نظرياتي در جهت ايجاد يم برنامه ستراتزيک ملي در مقابل با بي امنيتي استفاده کند!َ

صفحهء گذشته