مجتمع جامعهء مدنی افغانستان (مجما)

	مرتضی صارم
در کتابخانهء عامه پنجصد هزار جلد کتاب چشم به راه شما است!

در کتابخانهء عامهء کابل پپنجصد هزار جلد کتاب در زمينه هاي گوناگون علوم ، هنر و ادبيا ت و جود دارد . اين نکته را نيلاب رحيمي رييس کتابخانه هاي عامهء افغانستان در يک گفتگوي اختصاصي با خبر نگار مجله ء جامعهء مدني بيان داشت . او همچنان گفت که در طول جنگ هاي داخلي هرچند شماري از کتابخانه هاي عامه در ولايات تاراج شده و به آتش كشيده شده ا ند ؛ ولي كتابخانهء عامه در كابل از هر نوع تاراجي در امان مانده است . او اضافه کرد که به اين کتابخانه در زمان طالبان نيز ضرر زيادي نرسيده است و تنها شمار معدودي از كتابها در اين دوران از بين رفته اند . نيلاب رحيمي در ادامه ء سخنان خود افزود که : كتابخانه عامه ظرف چهار سال اخير كمك هاي قابل توجهي را از ايران، امريكا، موسسهء اكبر، يونسكو و موسسه صحي جهان دريافت کرده است که بدينگونه حدود 80هزار جلد كتاب به كتابخانه ء عامه مساعدت شد. البته يونيما، IOM و يونسكو يكبار ساختمان کتابخانهء عامه را باز سازي نموده و يک ساختمان سه طبقه يي د يگر نيز براي كتابخانه ء عامه ساخته اند. نيلاب رحيمي گفت که به سبب ساليان دراز جنگ علاقه مندي به مطالعه در ميان مردم و خاصتاً نسل جوان بسيار کاهش يافته است . او ارزو کرد با بلند رفتن سطح سواد در کشور بار ديگر علاقه به کتاب و مطالعه در ميان مردم افزايش يابد . نيلاب رحيمي دررابطه به تاريخ ايجاد کتابخانه ء عامه گفت که اين کتابخانه به سال 1345 زماني كه رياست مستقل مطبوعات به وزارت اطلاعات و فرهنگ ارتقا يافت و وزير آن مرحوم عثمان صدقي بود پايه گذاري گرديد . به گونه ء که در همان سالها موسسات فرهنگي مربوط به وزارت معارف به وزارت اطلاعات و فرهنگ تعلق گرفت در نتيجه كتابخانهء معارف و كتابخانه مطبوعات با هم يکي شدند و كتاب خانهء عامه به وجود آمد. رياست كتابخانه هاي عامه در تمام افغانستان نمايندگي دارد ؛ اما در سالهاي جنگ بسياري از كتابخانه هاي ولايات صدمه ديده و تخريب شدند. كه از جمله تنها كتابخانه مركزي ما باقي مانده است، اين كتاب خانه داراي بخش هاي دين و فلسفه، ادبيات، تاريخ و جغرافيه، علوم اجتماعي و... مي باشد كه هر شعبه كتابهاي مخصوص خود را دارد. مجموعاً تعداد كتابهاي اين كتابخانه به 500 هزار جلد مي رسد. درگذشته كتابخانهء عامه در شهر كابل در پنج حوزه نمايندهگي داشت كه متأسفانه اين کتابخانه ها در جريان جنگ اخير طالبان تاراج شد. با اين حال مسؤولان در تلاش اند تا نماينده گي هاي كتابخانه را در شهر كابل و ولايات ديگر گسترش دهند . مراجعين كتابخانهء عامه را بيشتر شاگردان مكاتب، دانشجويان پوهنتون ها، شخصيت هاي فرهنگي، محققان و قلم بدستان تشكيل مي دهند. در قسمت مطالعه كتاب ها در داخل كتابخانه محدوديت خاصي وجود ندارد و همه مي توانند در طول روز از شروع الي ختم كار كتابخانه در سا لون کتابخانه كابهاي مورد نياز خود را مطالعه كنند. اما براي كساني كه ميخواهند كتابها را جهت مطالعه با خود ببرند مقرراتي وجود دارد. مثلاً چنين افرادي بايد ازنهاد و سازماني كه در آن کار مي کنند ، عنواني کتابخانه ء عامه نامه ء رسمي بياورند . در اين صورت براي آنها كارت عضويت کتابخانه داده مي شود و آنها سالانه 50 افغاني حق العضويت به کتابخانه مي پردازند و در آن صورت مي توانند کتاب مورد نظر خود را جهت مطالعه به خانهء خود ببرند . يكي از شعبات با ارز ش كتابخانه عامه شعبه مجلات و روزنامه ها است در اين شعبه مجلات و روزنامه هاي از زمان غازي امان الله خان تا حال وجود دارد البته اين شعبه در زمان جنگ خساراتي را متحل شد و شماري از مجله ها و نشريه هاي تاريخي مثل سراج الاخبار، هفته نامهء كابل و ... به سرقت برده شد، اما مسؤولان كتابخانه ظرف چهار سال گذشته تعدادي از آثار گم شده را دوباره گرد آوري نموده اند. در بخش مجلات و روزنامه ها سالنامه هاي بسيار جامع و مكمل نيز موجود است و محققان و تاريخ نويسان مي توانند تاريخ 74 ساله كشور را از روي اين سالنامه ها تحقيق نمايند و معلومات مورد نياز خود را به دست آورند. البته محدوديت براي استفاده از اين سالنامه ها وجود دارد كه سالنامه ها را در اختيار شاگردان مكاتب قرار نمي دهند زيرا در گذشته بعضي از شاگردان به كندن عكسها و كندن صفحات سالنامه دست مي زدند. اكنون فقط محققان و استادن پوهنتون ها اجازهء استفاده از اين سالنامه ها را دارند. طرز نگهداري كتابها به گونه اي است كه كتاب پس از خريداري و هم پس از کمک به كتابدار تسليم داده ميشود و در صورت گم شدن كتاب، كتابدار مسئوليت تهيه دوباره آن كتاب را به عهده دارد. در اين كتابخانه حدود 1500 تن داراي كارت عضويت هستند در اين اواخر تعداد افرادي كه از اين كتابها استفاده مي نمايند افزايش يافته تا جايي كه ميز و چوكي موجود در كتابخانه كفايت نمي كند و خيلي از افراد منتظر مي مانند و به اساس نوبت از كتاب ها استفاده مي كنند. كتابخانه هاي ديگري نيز در سطح شهر كابل افتتاح شده است، كه اين امر باعث شده است تا از ازدحام مراجعين در كتابخانه ء عامه كاسته شود. به اميد روزي كه همهء جوانان وطن به مطالعه و پژوهش بپردازند و وطن ويرانهء خويش را آبادان سازند.

صفحهء گذشته